اجتماع گریزی چیست؟
بسیاری از افراد در موقعیتهای اجتماعی دچار استرس و اضطراب میشوند؛ لرزش صدا، عرق کردن دستها، تپش قلب و سرخ شدن صورت تنها بخشی از این علائم هستند.
اما زمانی که این اضطراب اجتماعی شدت پیدا کند و فرد نتواند موقعیتها را مدیریت کند، اختلال اجتماع گریزی (فوبیای اجتماعی) شکل میگیرد. در این حالت حتی برقراری ارتباط چشمی یا شروع یک مکالمه ساده میتواند بسیار دشوار باشد.
شماره تماس کلینیک ذهن پیشرو جهت رزرو وقت مشاوره تغذیه کودک: (۷۷۷۲۹۸۱۶- ۰۲۱ و ۷۷۸۶۴۹۵۷- ۰۲۱ و ۰۹۱۹۴۴۷۰۹۵۶)
چرا درمان اجتماع گریزی اهمیت دارد؟
اگر اجتماع گریزی درمان نشود به مرور بر تمام جنبههای زندگی فرد تأثیر منفی میگذارد. این افراد به دلیل ترس از قضاوت شدن، مسخره به نظر رسیدن یا نداشتن تأیید دیگران، از موقعیتهای اجتماعی دوری میکنند.
این دوری میتواند باعث مشکلاتی مانند:
- انزوا و تنهایی
- مشکلات شغلی و تحصیلی
- کاهش کیفیت روابط خانوادگی و دوستانه
- افزایش احتمال افسردگی یا مصرف الکل و مواد
به همین دلیل درمان هراس اجتماعی نه تنها کیفیت زندگی را بهبود میدهد بلکه از بروز مشکلات جدیتر در آینده جلوگیری میکند.
برای دریافت خدمات مشاوره تغذیه کودکان به این صفحه مراجعه کنید.
علائم اجتماع گریزی
افراد زمانی به درمان اجتماع گریزی و یا فوبیای اجتماعی اقدام میکنند که دارای نشانههای جسمی نظیر سرخ شدن، ضربان قلب بالا،لرزش، سرگیجه، تنگی نفس و نشانههای رفتاری نظیر ترس و نگرانی هنگام تعامل و ارتباط با غریبهها باشند.
معمولاً ۱۵ درصد از افراد جامعه با این اختلال مواجه هستند اما شدت آن در هر فردی متفاوت است. در سنین نوجوانی این اختلال بروز میکند و معمولاً علائمی شبیه به خجالتی بودن دارد و بیشترین دلیل عدم مراجعه افراد برای درمان، مشابه بودن اضطراب اجتماعی با علائم خجالتی بودن است.
امروزه درمان های موثر و بی شماری برای اختلال ترس اجتماعی تحت عنوان درمان اجتماع گریزی وجود دارد. اما با این وجود کمتر از ۵ درصد از افراد برای درمان اقدام می کنند و بیشتر افراد مبتلا سال های زیادی با این علائم زندگی کرده اند و حتی هر روز به شدت علائم اضافه شده است.
شناخت دلایل ایجاد اختلال روند درمان را بهتر میکند. عمدتا اختلالات روانی ناشی از عوامل زیستی و محیطی هستند و دلایل ایجاد این اختلالات شامل عوامل ژنتیکی، ساختار مغزی، محیط، سابقه خانوادگی، تجربیات منفی، ویژگی های ذاتی، موقعیت های اجتماعی شدید و یا داشتن ظاهر یا موقعیتی که جلب توجه کند میباشد.
بیشتر بخوانید: تست هوش کودکان
روشهای درمان اجتماع گریزی
روش های درمان اجتماع گریزی شامل موارد زیر میباشد.
- یکی از موثرترین درمان اجتماع گریزی، روش شناختی رفتاری است. اصول کار در این درمان تغییر باورها، احساسات و رفتار افراد است. این تغییرات تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی افراد میگذارد. در این روش درمانگر میتواند از روش درمان گروهی استفاده کند و بر روی موضوع اضطراب حضور در جمع، تمرکز کند. در روش شناختی رفتاری الگوهایی به فرد آموزش داده میشود که بتواند در زندگی عادی آن ها را یاد بگیرد.
- برای برخی از افراد مبتلا به اختلال فوبیای اجتماعی دارو درمانی تأثیر زیادی دارد. درمانگران و روانشناسان در کنار روش شناختی رفتاری از برخی داروهای درمان اضطراب و افسردگی استفاده می کنند. اگر فرد تنها روش دارو درمانی را به کار بگیرد ممکن است ماندگاری چندانی نداشته باشد و استفاده از داروی ضد اضطراب تنها برای تقریبا ۱۵ درصد از بیماران جوابگو میباشد و فرد باید حتما در کنار دارو، الگوهای رفتاری خود را تغییر دهد تا درمان نتیجه بخش باشد. شاید استفاده از دارو تغییرات موقتی در مغز ایجاد کند ولی اگر از روش شناختی رفتاری به صورت یک دوره ی منظم و بلند مدت استفاده شود میتوان شاهد تغییرات بلند مدتی هم بود.
- افراد مبتلا به اختلال فوبیای اجتماعی یا اجتماع گریزی باید علاوه بر مراجعه به متخصص و استفاده از راهکارهای آن ها بتوانند خود نیز در درمان پیش قدم شوند و در تثبیت درمان کمک کنند. از جمله اقداماتی که در جلوگیری از بروز نشانه ها بعد از درمان پیشگیری میکند شامل مواردی از قبیل یادداشت برداری از موقعیت های خاص زندگی، انجام کارهای مورد علاقه و مدیریت زمان و انرژی و عدم مصرف الکل، مواد مخدر، کافئین و نیکوتین میباشد. تمامی این موارد میتواند در صورتی که بعد از درمان تکرار شوند اضطراب را تشدید کنند. پس بهتر است علاوه بر مراجعه به متخصص، خود درمانی را نیز با اصول صحیح آغاز کنید.
شماره تماس کلینیک ذهن پیشرو جهت رزرو وقت مشاوره تغذیه کودک: (۷۷۷۲۹۸۱۶- ۰۲۱ و ۷۷۸۶۴۹۵۷- ۰۲۱ و ۰۹۱۹۴۴۷۰۹۵۶)
جمعبندی
اختلال اجتماع گریزی اگر به موقع درمان نشود، میتواند زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. اما با استفاده از روشهای علمی مانند درمان شناختی رفتاری، همراه با دارو درمانی و تمرینهای خودیاری، میتوان آن را کنترل کرد.
اگر شما یا اطرافیانتان با این مشکل روبرو هستید، بهترین کار مراجعه به روانشناس یا روانپزشک و شروع فرآیند درمان است.
2 دیدگاه
راستش من خودم اجتماعگریزم. وقتی این مطلبو خوندم حس کردم خیلی چیزایی که همیشه تو ذهنم بوده رو نوشته. مثلا حتی وقتی میخوام یه چیزی از فروشنده بپرسم یا تو جمع یه حرف بزنم، انقدر دست و پام میلرزه که آخرش بیخیال میشم. خیلی وقتا هم فکر میکنم همه دارن نگام میکنن و قضاوت میکنن.
اینکه نوشتین ممکنه باعث افسردگی یا فاصله گرفتن از دوستا بشه خیلی واقعی بود، چون دقیقا برای من همینجوری شده. هنوزم درمانو جدی شروع نکردم، چون همیشه با خودم میگم «شاید فقط خجالتیام». ولی این متن یه جورایی باعث شد بیشتر به فکر درمان بیفتم.
ممنونم که تجربهات رو با این صداقت نوشتی. چیزی که گفتی کاملاً قابل درک و رایجه، و خیلی از کسانی که اضطراب اجتماعی دارن دقیقاً همین حسها رو تجربه میکنن؛ از تردید در پرسیدن یک سؤال ساده تا احساس قضاوت شدن توسط اطرافیان. فرق «خجالت» با «اضطراب اجتماعی» دقیقاً همینه که گفتی: وقتی این حالتها باعث میشن روابطت محدود بشه، اعتمادبهنفست پایین بیاد یا حتی به سمت افسردگی بری.
اینکه متوجه شدی موضوع فراتر از خجالت سادهست و به فکر درمان افتادی، قدم خیلی مهمیه. درمان میتونه با رواندرمانی (مثل شناختی–رفتاری) یا در بعضی موارد دارو همراه باشه، و معمولاً نتیجه قابل توجهی داره. پیشنهاد میکنم شروع رو به تأخیر نندازی؛ چون هرچی زودتر اقدام کنی، سریعتر هم بهبود رو تجربه میکنی.