اضطراب کودک در مدرسه: علل، علائم و راهکارهای موثر پیشگیری

اضطراب کودک در مدرسه: علل، علائم و راهکارهای پیشگیری

با شروع مدرسه بسیاری از کودکان دچار اضطراب و استرس مدرسه می‌شوند. در برخی موارد این اضطراب از حد طبیعی فراتر رفته و موجب امتناع کودک از رفتن به مدرسه می‌شود. والدین نیز در مواجهه با این وضعیت نگران و مضطرب می‌شوند.

چرا کودکان دچار اضطراب مدرسه می‌شوند؟

اغلب کودکان در سن ۵ تا ۶ سال وابستگی زیادی به مادر و پدر دارند و ورود به مدرسه را به معنای جدا شدن از والدین و پایان وابستگی می‌دانند. عدم آشنایی و آمادگی کودک پیش از مدرسه این اضطراب را تشدید می‌کند.

پژوهش‌های معتبر نشان می‌دهد حدود ۳.۵ درصد کودکان سنین مدرسه اضطراب را تجربه می‌کنند و میزان آن در دختران کمی بیشتر از پسران است. همچنین کودکانی که تجربه حضور در مهدکودک یا کلاس‌های پیش‌دبستانی را نداشته‌اند، بیشتر در معرض اضطراب هستند.

علائم اضطراب مدرسه در کودک

اضطراب معمولاً به شکل بهانه‌جویی، عدم اشتها و ناراحتی جسمانی ظاهر می‌شود. برخی از علائم شایع عبارتند از:

1. تپش قلب
2. تهوع و سرگیجه
3. دل‌درد و معده‌درد
4. گریه و مقاومت در برابر رفتن به مدرسه
5. راهکارهایی برای مدیریت گریه کودک در مدرسه

گریه کودک هنگام جدا شدن از والدین طبیعی است و اغلب کودکان بعد از چند دقیقه آرام می‌شوند. نکات مهم عبارتند از:

1. معلم را در جریان قرار دهید و اطلاعات لازم برای آرام کردن کودک را به او بدهید.
2. مقاومت نشان دهید و حتی اگر دیدن گریه کودک دشوار است، بدون خداحافظی ناگهانی او را ترک نکنید.
3. صبوری و همراهی شما همراه با محدود کردن وسواس بیش از حد، به کودک کمک می‌کند تا به محیط مدرسه عادت کند.
4. با کودک صحبت کنید و دلیل اضطراب او را کشف کنید. ممکن است مشکل ساده‌ای مانند بستن کاپشن یا پیدا کردن وسایل مدرسه باشد.

نکات مهم برای پیشگیری از اضطراب مدرسه

برای کاهش اضطراب کودک پیش از مدرسه، رعایت نکات زیر موثر است:

• برنامه خواب منظم: خواب کودک ساعت ۹ شب و بیداری صبحگاه ساعت مشخص.
• آشنایی کودک با محیط مدرسه، کلاس‌ها و محوطه برای کاهش ترس و اضطراب.
• تقویت مهارت‌های اجتماعی از طریق مشارکت در بازی‌های گروهی با دیگر کودکان.
• آغاز خرید وسایل مدرسه و تمرین وظایف دانش‌آموزی در هفته‌های پایانی تابستان.
• ثبت نام کودک در مهدکودک و همراهی والدین در هفته اول، سپس کاهش تدریجی حضور والدین.

رعایت این نکات به والدین کمک می‌کند تا اضطراب مدرسه در کودک کاهش یافته و تجربه مدرسه برای او مثبت و لذت‌بخش باشد.

نکات مهم برای پیشگیری از اضطراب مدرسه

برخی از نکات مهم برای پیشگیری از اضطراب مدرسه را فهرست وار می‌آوریم که می‌تواند در برنامه‌ریزی برای کاهش اضطراب و در نهایت از بین بردن این مشکل در فرزندانتان موثر باشد، اگر چه این توضیح هم لازم است که پدر و مادرها ضمن جدی گرفتن این موضوع نباید وسواس‌های بیش از اندازه به خرج دهند:

• کودک در مهد کودک ثبت نام شود در هفته اول با کودک باشید و به تدریج که با محیط آشنا شد سعی کنید همراه کودک نباشید و به تدریج حضورتان را کم رنگ کنید.
• برنامه خواب کودک را منظم کنید ، طوری که ساعت ۹ شب حتما به تختخواب برود و صبح ساعت مشخصی از خواب بیدار شود.
• کودک را با محیط و محوطه و کلاس‌های مدرسه آشنا کنید تا از ترس احتمالی کودک و اضطراب او پیشگیری  به عمل آید.
• تقویت روحیه اجتماعی در کودک برای جلوگیری از وابستگی از طریق مشارکت در بازی‌های گروهی با کودکان دیگر.
• در هفته‌های پایانی تابستان خرید وسایل مدرسه را آغاز کرده و وظایف دانش‌آموزی را تمرین کنید .

رعایت این نکات می‌تواند به والدین در آرامش دادن به کودکانشان بسیار موثر باشد.