اضطراب چیست؟ علائم + روش های درمان

احتمالا در طول زندگی موقعیت های استرس زا زیادی را تحمل کرده و باشید و در نهایت این موضوع شما را به یک فرد مضطرب تبدیل کرده باشد. درست است که اضطراب یک واکنش طبیعی است و حتی گاهی می‌تواند مفید واقع شود. اما باید این موضوع را در نظر داشته باشید که اضطراب بیش از حد برای سلامت روان و جسم بسیار آسیب زا بوده و افراد را در معرض انواع اختلالات اضطرابی قرار می‌دهد.

اگر احساس می‌کنید فردی مضطرب هستید یا به تازگی این اضطراب در شما بیشتر شده و قادر به کنترل آن نیستید می‌توانید با خواندن این مقاله آگاهی کاملی را نسبت به علائمی که تجربه می‌کنید و همینطور بهترین راه برای درمان اضطراب را به دست آورید:

اضطراب چیست؟

اضطراب احساسی از ترس و نگرانی است. این احساس می تواند باعث تعریق، بی قراری، تنش و تپش قلب شود. اضطراب می تواند واکنش طبیعی به استرس باشد. مثلا، ممکن است قبل از حل یک مشکل دشوار در محل کار، قبل از شرکت در یک آزمون یا قبل از گرفتن یک تصمیم مهم، احساس اضطراب کنید. در چنین مواقعی، اضطراب می تواند به شما در مقابله با شرایط کمک کند. این حس حتی ممکن است باعث افزایش انرژی یا تمرکز شما شود. اما برای افرادی که دچار اختلالات اضطرابی هستند، این ترس موقتی نیست و می تواند بسیار شدید و طاقت فرسا باشد.

 در صورت داشتن هرگونه ابهام و یا سوالی درباره اضطراب در انتهای همین صفحه (بخش کامنت) سوالتان را مطرح نمایید. مرکز مشاوره پیشرو در اولین فرصت پاسخگوی سوالات شما خواهند بود.

 اختلالات اضطرابی چیست؟

اختلال اضطرابی نوعی بیماری روان است که می‌تواند با حس ترس و نگرانی شدید یا مزمنی همراه باشد و بر کیفیت زندگی افراد تاثیرات سو برجای بگذارد. در واقع زمانی که فرد دچار چنین اختلالی می‌شود، اضطربی را تجربه می‌کند که از بین نمی‌رود و حتی ممکن است به مرور زمان بیشتر شود. این موضوع می‌تواند بر فعالیت های روزانه مانند عملکرد شغلی، تکالیف مدرسه و روابط تاثیرات منفی بگذارد.

داشتن حس اضطراب طبیعی و حتی می‌تواند برای بهبود عملکرد انسان یا توجه به موقعیت های خطرناک مفید باشد. در حالی که اختلال اضطراب چنین نیست و فرد شرایطی فراتر از ترس خفیف را تجربه می‌کند.

اختلال اضطرابی چقدر شایع است؟

اختلال اضطرابی انواع مختلفی را شامل می‌شود که تخمین زده می‌شود در ایالات متحده امریکا میزان شیوع در سال به صورت زیر باشد:

• اختلال هراس: ۲٪ – ۳٪ (ایالات متحده)
• فوبیای خاص: ۸٪ – ۱۲٪ (ایالات متحده)
• اختلال اضطراب اجتماعی: ۷٪ (ایالات متحده)
• لالی انتخابی: ۰٫۰۳-۱٫۹٪ (ایالات متحده، اروپا، اسرائیل)
• آگورافوبیا: ۱-۱٫۷٪ (نوجوانان و بزرگسالان؛ در سراسر جهان)
• اختلال اضطراب فراگیر: ۰٫۹% (نوجوانان) ۲٫۹% (بزرگسالان)
• اختلال اضطراب جدایی: ۴% (کودکان)؛ ۱٫۶٪ (نوجوانان)؛ ۰٫۹٪ -۱٫۹٪ (بزرگسالان)

انواع اختلالات اضطرابی به همراه علائم و نشانه ها

اضطراب طیف وسیعی از اختلالات را شامل می‌شود که در ادامه هر یک از این اختلالات را به شما معرفی می‌کنیم:

اختلال اضطراب فراگیر (Generalized Anxiety Disorder GAD)

در اختلال اضطراب فراگیر، فرد در تمام امورات خود دچار نگرانی می‌شود و در فعالیت های روزمره خود اختلال ایجاد می‌کند. این گونه نگرانی و تنش‌های نامعقول و بی مورد با علائم فیزیکی از جمله بیقراری، احساس خستگی، مشکل در تمرکز، تنش عضلانی یا مشکلات خواب همراه است. در این اختلال اغلب نگرانی و تنش هایی که فرد تجربه می‌کند بر روی کارهای روزمره مانند سلامت خانواده، مسئولیت های شغلی یا مسائل جزئی از جمله کارهای خانه، تعمیرات ماشین یا قرار ملاقات متمرکز است.

جهت تعیین وقت برای تشخیص نوع اضطراب خود با مرکز مشاوره پیشرو به شماره ۷۷۷۲۹۸۱۶-۰۲۱ تماس بگیرید.

اختلال هراس (Panic Disorder)

اختلال پنیک با حملات مکرر وحشت و اضطراب شدید مشخص می‌شود که به صورت ترکیبی از علائم فیزیکی و روانی بروز می‌کنند. زمانی که فرد دچار اختلال هراس یا پنیک می‌شود ممکن است تعدادی از این علائم را به صورت همزمان تجربه کند:

• تعریق
• ترس از مردن
• احساس خفگی
• بی حسی یا گزگز
• لرزیدن یا لرزش
• احساس جدا شدن
• ترس از دست دادن کنترل
• احساس درد در قفسه سینه
• حالت تهوع یا دردهای شکمی
• تپش قلب یا ضربان قلب سریع
• احساس سرگیجه، سبکی سر یا غش

گاهی اوقات علائم پنیک به حدی می‌تواند قوی و شدید باشد که فرد مبتلا به این عارضه احساس کند که دچار حمله قلبی یا برخی از بیماری های خطرناک شده است؛ در این صورت ممکن است فورا با اورژانس تماس بگیرند.

حملات پانیک ممکن است قابل پیش‌بینی باشند، مانند زمانی که فرد در معرض یک محرک ترسناک قرار می‌گیرد، یا غیرقابل پیش‌بینی و بدون دلیل مشخص رخ می‌دهد.

بر اساس تحقیقات انجام شده در این زمینه میانگین سن شروع  اختلال هراس ۲۰ تا ۲۴ است. همچنین حملات عصبی پنیک ممکن است با سایر اختلالات روانی مانند افسردگی یا PTSD رخ دهد.

The mean age for onset of panic disorder is 20-24. Panic attacks may occur with other mental disorders such as depression or PTSD.

منبع: www.psychiatry.org

فوبیای خاص (Specific Phobia)

اختلال فوبیای خاص به این شاره دارد که افراد مبتلا، دچار ترس مفرط و مداوم نسبت به یک شی، موقعیت یا فعالت خاص می‌شوند که عموما بی ضرر است. این افراد می‌دانند که ترسشان بیش از حد است اما متاسفانه نمی‌توانند بر ترس خود غلبه کنند.

افرادی که دچار فوبیای خاص هستند به حدی دچار ترس و اضطراب می‌شوند که برای اجتناب از آنچه که می‌ترسند تمام تلاش خود را می‌کنند؛ برای مثال می‌توان به ترس از ارتفاع، عنکبوت، سخن رانی در جمع و … اشاره کرد.

آگورافوبیا (Agoraphobia)

آگورافوبیا یکی دیگر از اختلالات اضطرابی است و به ترس از قرار گرفتن در موقعیت هایی که ممکن است برای فرار دشوار یا شرم آور باشد و یا در صورت بروز علائم پنیک نتواند از کسی کمک بگیرد اشاره می‌کند.

این ترس با واقعیت تناسبی ندارد و معمولاً بیش از شش ماه طول می‌کشد و در زندگی روزمره فرد مشکلاتی را به وجود می‌آورد. فرد مبتلا به آگورافوبیا این ترس را در دو یا چند موقعیتی که در ادامه اشاره می‌کنیم تجربه می‌کند:

• قرار گرفتن در فضاهای باز
• تنها بودن در بیرون از خانه
• قرار گرفتن در محیط های بسته
• استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی
• در صف ایستادن یا قرار گرفتن در جاهای شلوغ

فرد مبتلا به آگورافوبیا به طور فعال از موقعیت ترسناک دوری می‌کند و برای حضور در چنین موقعیت هایی نیاز به همراهی دارد یا با اضطراب و ترس شدید آن را تحمل می‌کند. در صورت بی توجهی و عدم درمان این اختلال تا حدی پیشرفت می‌کند که فرد دیگر قادر نیست خانه را ترک کند. تشخیص آگورافوبیا تنها زمانی امکان ‌پذیر است که ترس و اضطراب فرد به طور قابل توجهی او را آزار دهد یا در انجام فعالیت‌ های روزمره او اختلال ایجاد کند.

اضطراب اجتماعی (Social Anxiety Disorder)

فرد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی (SAD) ترس از تحقیر شدن، طرد شدن، قضاوت شدن و شرمساری در تعاملات اجتماعی خود دارد و این موضوع به شدت او را دچار ترس و اضطراب می‌کند. گاهی اوقات این اضطراب و ترس به قدری شدید است که فرد از حضور در موقعیت های اجتماعی اجتناب می‌کند یا با اضطراب و ناراحتی سعی می‌کند موقعیتی که در آن حضور دارد را تحمل کند. برخی از نمونه‌های رایج SAD عبارتند از:

• ترس از سخنرانی در جمع
• استرس داشتن برای ملاقات با افراد جدید
• خجالت کشیدن از خوردن یا نوشیدن در جمع
• ترس از حضور در مهمانی‌ها یا رویدادهای اجتماعی

اگر شما هم به اختلال اضطراب مبتلا شده اید، جهت تعیین وقت همین حالا با مرکز مشاوره پیشرو به شماره ۷۷۷۲۹۸۱۶-۰۲۱ تماس بگیرید.

اضطراب جدایی (separation anxiety)

اختلال اضطراب جدایی نوعی اضطراب است که در آن فرد از جدایی از کسانی که به آن‌ها وابسته است، به شدت می‌ترسد یا مضطرب می‌شود. این ترس و اضطراب فراتر از حدی نرمال است و می‌تواند تا حدی باشد که زندگی روزمره او را مختل کند.

فرد مبتلا به این اختلال، درمورد جدایی از فردی که به او وابستگی عاطفی دارد، به طور مداوم مضطرب و نگران است. این اضطراب و نگرانی می‌تواند به حدی شدید باشد که فرد از موارد زیر اجتناب کند:

• مدرسه رفتن
• بیرون رفتن از خانه
• خوابیدن دور از خانه
• معاشرت با دیگران (به دلیل ترس از جدایی از فرد مورد وابستگی)

علاوه بر این، فرد مبتلا به این اختلال، ممکن است کابوس‌هایی در مورد جدایی تجربه کند و در هنگام جدایی از فردی به او وابسته است، علائم جسمی پریشانی مانند تهوع، سردرد، یا دل‌درد داشته باشد.

علائم اختلال اضطراب جدایی معمولاً در دوران کودکی بروز می‌کند، اما در برخی موارد ممکن است تا بزرگسالی نیز ادامه داشته باشد.

لالی انتخابی (Selective Mutism)

لالی انتخابی یا سلکتیو موتیسم نوعی اختلال اضطرابی است که جمعیت کودکان را در بر می‌گیرد و معمولا قبل از ۵ سالگی شروع می‌شود. این اختلال ممکن است تا زمانی که کودک وارد مدرسه نشده است به طور رسمی شناسایی نشود. در لالی انتخابی کودک به هنگام حضور در برخی از موقعیت های اجتماعی مانند مدرسه به هیچ وجه با دیگران صحبت نمی‌کند؛ در حالی که همین کودک در محیط خانه با اعضای نزدیک خانواده خود صحبت می‌کند.

اگرچه کودکان مبتلا به این اختلال گاهی اوقات از ابزارهای غیر گفتاری یا غیرکلامی (مانند غرغر کردن، اشاره کردن، نوشتن) استفاده می کنند اما با این حال فقدان گفتار می‌تواند در ارتباطات اجتماعی اختلال ایجاد کند. علاوه بر آن لالی انتخابی می‌تواند عواقب قابل توجهی در مدرسه را به همراه داشته باشد که عبارتند از:

• طرد شدن
• گوشه گیری
• افت تحصیلی
• احساس تنهایی
• عدم مشارکت در کلاس
• مشکل در انجام تکالیف

علت بروز اختلال اضطرابی چیست؟

اینکه چرا به اضطراب دچار می‌شویم سوالی است که تقریبا همه افراد حتی برای یکبار هم که شده است پرسیده‌اند. اما اگر بخواهیم به طور علمی این موضوع را مورد برسی قرار دهیم باید بگوییم اختلال اضطرابی همانند سایر اختلالات روان هستند و از نقض شخصیت،  ضعف شخصی یا مشکلات تربیتی ناشی نمی‌شوند.

با این حال هنوز محققان موفق نشده اند تا به طور دقیق علت اصلی بروز اضطراب را در بدن بیابند اما تصور بر این است که ترکیبی از عوامل زیر در بروز آن دخیل هستند:

• ژنتیک: در صورتی که یکی یا هر دو والد سابقه ابتلا به اختلال اضطرابی را داشته باشند ممکن است فرزندشان نیز به این عارضه مبتلا شود.
• عدم تعادل شیمیایی: تجربه استرس طولانی مدت و مدام می‌تواند بر خلق و خو تاثیرات منفی را بر جای بگذارد و در نهایت منجر به اختلال اضطراب شود.
• عوامل محیطی: تجربه یک اتفاق استرس زا یا تروما می‌تواند منجر به مبتلا شدن فرد به اختلال اضطرابی شود خصوصا در افرادی که سابقه خانوادگی این اختلال را دارند.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات اضطرابی هستند؟

افرادی که در طول زندگی خود یکی یا چندتا از عوامل زیر را تجربه می‌کنند، نسبت به سایرین بیشتر در معرض ابتلا به اختلال اضطرابی قرار می‌گیرند:

• افرادی که تیپ شخصیتی خاصی دارند.
• افرادی که از سایر اختلالات روان مانند افسردگی رنج می‌برند.
• کسانی که سابقه ابتلا به اختلال اضطرابی را در خانواده خود دارند.
• مصرف مواد مخدر و الکل یا ترک آن می‌تواند موجب تشدید اضطراب شود.
• کسانی که به دلیل ابتلا به بیماری خاصی استرس و نگرانی بالایی را تجربه می‌کنند.
• کودکانی که دچار آسیب و اذیت شده اند یا شاهد رویدادهای آسیب زا در زندگی خود بودند.
• افرادی که در زندگی خود تجربه یک رویداد استرس زا بزرگ یا انباشته شدن موقعت های استرس زا کوچک را داشته اند.

اگر شما هم جزو کسانی هستید که در معرض ابتلا به اختلال اضطراب می باشید همین حالا با مرکز مشاوره پیشرو به شماره ۷۷۷۲۹۸۱۶-۰۲۱ تماس بگیرید.

اختلالات اضطرابی با چه عوارضی همراه است؟

ابتلا به اختلالات اضطرابی بیشتر از اینکه منجر به نگرانی بیش از حد شود، می‌تواند فرد را در معرض سایر آسیب ها و بیماری های روان و جسم قرار دهد:

• افسردگی
• خودکشی
• مشکلات خواب
• سردرد و درد مزمن
• کیفیت پایین زندگی
• سوء استفاده مواد مخدر
• مشکلات گوارشی یا روده
• مشکلات عملکردی در مدرسه یا محیط کار
• کاهش کیفیت در تعاملات اجتماعی (ایزوله سازی اجتماعی)

چطور می‌توان اضطراب را درمان کرد؟

روان درمانی و مشاوره گرفتن از روانشناسان با تجربه و ماهر این امکان را به شما می‌دهد تا بتوانیدبه خوبی با این عارضه مقابله کنید. یک روان درمانگر از طریق صحبت کردن و رفتار درمانی به شما کمک می‌کند تا به خوبی این اختلال را مدیریت کنید. رویکردهای مختلفی برای روان درمانی اضطراب وجود دارد، از جمله:

• درمان شناختی رفتار (CBT): این روش رایج‌ ترین نوع روان‌ درمانی برای اضطراب شدید و غیر نرمال است. CBT به شما کمک می‌کند تا الگوهای فکری و رفتاری منجر به اضطراب را شناسایی کنید و در نهایت آن را به بهترین نحو تغییر دهید.
• مواجهه درمانی: این روش بر مقابله با ترس‌ های مرتبط با اضطراب تمرکز دارد. در مواجهه درمانی، شما با فعالیت‌ ها یا موقعیت‌ هایی که از آن‌ها اجتناب می‌کنید، روبه‌رو می‌شوید.

روان‌درمانگر شما ممکن است از تکنیک ‌های دیگری مانند تمرین ‌های آرامش‌ بخش و تصویرسازی نیز استفاده کند.

مزایای روان درمانی برای اضطراب:

• پیشگیری از عود
• افزایش کیفیت زندگی
• کاهش علائم اضطراب
• یادگیری مهارت‌های مقابله ‌ای

جهت دریافت نوبت و تعیین وقت برای درمان انواع اضطراب با مرکز مشاوره پیشرو به شماره ۷۷۷۲۹۸۱۶-۰۲۱ تماس بگیرید.

سوالات پرتکرار