درمان سوگ
فوریه 22, 2022
بهترین کلینیک روانشناسی در تهران

درمان سوگ، درمان سوگواری یا درمان افسردگی مرگ عزیزان در اصل، یک ریشه واحد دارد. شما که در حال حاضر این مطلب را می خوانید، به احتمال زیاد شرایط خوبی ندارید. متاسفانه، پس از شیوع کرونا در سال ۲۰۲۰ به علت برگزار نشدن مراسم سوگواری فوت شدگان، بسیاری از مردم دچار مشکلی به اسم سوگ ناتمام شده اند. از عوارض سوگ ناتمام می توان به افسردگی ناشی از مرگ عزیزان و اضطراب های ناشی از مرگ اعضای خانواده اشاره کرد. در حال حاضر، احتمالاً یا خود شما نیاز به درمان سوگ دارید یا یکی از دوستان شما برای مدت زیادی است که به دلیل سوگ عزیزانش در غم عمیقی فرو رفته است که نیاز به کمک و درمان دارد.

حال اینجا باید پرسید که با درمان افسردگی مرگ عزیزان یا درمان سوگ چه کنیم؟

  • شناسایی مراحل سوگ
  • عبور کردن از مراحل سوگ
  • کمک گرفتن از روانشناس
  • برون ریزی هیجانی و گریه کردن
  • شناسایی احساسات و برون ریزی

نکته: در صورتی که فرد دچار سوگ حاد یا مزمن باشد، بهتر است درمان سوگ زیر نظر روانشناس و با استفاده از رویکردهای زیر انجام شود:

  • درمان سوگ به روش IPT
  • درمان سوگ کامپلیکه CGT
  • درمان با رویکرد طرحواره درمانی
  • درمان CBT در صورت تروما PTSD

تا چه زمان سوگواری باید به طول انجامد؟

طبق بررسی های جدید بین المللی و همچنین مدت زمان سوگ از منظر کتاب سادوک ویرجینیا، اگر حالات سوگواری بیشتر از ۶ ماه طول بکشد یا حالات دیگری رخ دهد سوگ را می توان به شش نوع تقسیم کرد:

  1. سوگ تروماتیک
  2. سوگ تشدید یافته
  3. سوگ مزمن
  4. افسردگی پس از سوگ
  5. سوگ PTSD
  6. سوگ پاندمی

اگر وضعیت شما یا دوستتان مزمن شده است، حتماً به یک متخصص روانشناس یا روان پزشک مراجعه کنید.

سوگ چه زمانی اتفاق می افتد؟

هر فردی به عنوان انسان، قطعاً در این شرایط سخت قرار گرفته است و یا قرار خواهد گرفت که سوگ عزیزانش را ببیند و افرادی که تعلقات عاطفی با او داشته اند را از دست بدهد. بنابراین، فرد در موقعیت سوگ قرار خواهد گرفت. این فرد بعد از ۶ ماه حتماً نیاز به درمان سوگ دارد. اما در کل، روند مواجهه با سوگ و نحوه کنار آمدن هر فرد با چنین مرحله سختی در زندگی متفاوت است. مهم ترین وظیفه هر انسانی، کنار آمدن با دیگران و برقراری هماهنگی و رشد در شرایط سخت و ایجاد سازگاری با دیگران و محیط است.

هر فردی باید خود را در شرایط سخت همگام با زندگی و محیط خود کند تا بتواند ادامه زندگی را برای خود آسان تر کند. بنابراین کنار آمدن با مرگ عزیزان و مواجهه با شرایط سوگ و سوگواری، خود دستاوردهایی را به دنبال دارد. هر فردی در این شرایط قرار بگیرد، می تواند طی مراحلی خود را به آرامش برساند و مهارت های مواجهه با مشکلات و سازگاری با شرایط سخت را نیز به دست بیاورد. زیرا این مسئله در جهان هستی نه تنها برای او، بلکه برای بسیاری از مردم هم اتفاق می افتد و تنها نحوه برخوردهای متفاوت با مسئله سوگ است که آن را برای هر فردی متفاوت می کند.

 when does grief happen

ارتباط سوگ و اضطراب

اضطراب یک بخش رایج در سوگواری است، اما اگر علائم اضطراب شما پس از ۶ ماه از دست دادن یکی از عزیزان شما از بین نرود، ممکن است دچار یک سوگ پیچیده یا یک اختلال اضطرابی شوید.

اضطراب یکی از پنج مرحله سوگ نیست، اما بسیاری از متخصصان سلامت روان پیشنهاد می کنند که باید باشد. افراد داغدار غالباً احساس می کنند که احساس امنیت و کنترل خود را در زندگی از دست داده اند و خود را دچار وحشت می کنند و یا بیش از حد نگران این هستند که در آینده، چه چیز یا چه کسانی را از دست خواهند داد. آنها همچنین ممکن است در خوابیدن یا مراقبت از خود مشکل داشته باشند که می تواند آنها را در معرض خطر بیشتری برای اضطراب قرار دهد.

انواع مختلفی از غم و اندوه علاوه بر از دست دادن یک عزیز وجود دارد که می تواند باعث ایجاد اضطراب شود. از دست دادن شغل و جابه جایی یا پایان دادن به ازدواج هم می توانند منجر به نگرانی بیش از حد شوند. سلامت بدنی ضعیف یا مواجهه با مرگ و میر خود نیز می توانند موارد چالش برانگیزی باشند که علائم اضطراب را برمی انگیزند. علاوه بر مرگ، از دست دادن ثانویه، مانند از دست دادن حمایت مالی یا عاطفی هم می توانند بر سلامت روانی تأثیر بگذارند.

اضطراب یک بخش رایج و حتی مورد انتظار در فرآیند سوگواری است، اما افراد مبتلا به سندروم معروف به سوگ پیچیده در معرض خطر بیشتری برای ایجاد اختلال اضطرابی هستند. افرادی که علائم غم و اندوه شدیدی را تجربه می کنند که در زندگی روزمره اختلال ایجاد می کند و بیش از ۶ ماه پس از فقدان رخ می دهد، ممکن است سوگ پیچیده ای داشته باشند که اغلب با یک اختلال اضطرابی همراه است. این رابطه دو طرفه است، زیرا افراد مبتلا به اختلال اضطرابی از قبل در صورت عدم درمان استرس و اضطراب، با از دست دادن یکی از عزیزان خود در معرض خطر بیشتری برای غم و اندوه پیچیده قرار دارند.

 the connection between grief and anxiety

علائم اختلال اضطراب

اگر علائم اضطراب اولیه پس از فقدان از بین نرود، ممکن است دچار یک اختلال اضطرابی باشید. علائم اختلال اضطراب عبارتند از:

  • نگرانی بیش از حد
  • بی قراری
  • به راحتی خسته شدن
  • مشکل در تمرکز
  • تحریک پذیری
  • اختلال خواب
  • تنش عضلانی
  • فوبیای خاص
  • اضطراب اجتماعی

افرادی که پس از فقدان دچار اضطراب می شوند، ممکن است دچار حملات پانیک نیز شوند. اگر دچار تنگی نفس، درد قفسه سینه، احساس خفگی، تهوع، سرگیجه، احساس سرما یا گرما و ترس از مرگ شدید هستید، به پزشک خود اطلاع دهید.

signs if an anxiety disorder

درمان سوگ با رویکرد روانکاوی

رویکرد روانکاوی درمان سوگ و مواجهه با مرگ عزیزان بسیار متفاوت از دیگر رویکردها است. اختصاصاً در مسائلی مانند سوگ، تجاوز و یا خودکشی که فرد مراجع در شوک های پس از سانحه قرار دارد و نیاز به حمایت های روحی و روانی بالایی دارد، گرایش های روانکاوی مثل همیشه کاربردی عمل نمی کند.

درمان سوگ نیاز به یک درمان حمایتی دارد که فرد سوگوار بتواند در ابتدا خود را با شرایط سخت مواجه کند و پس از آن با مرور و گذشت زمان با آنچه اتفاق افتاده است کنار بیاید و به بینش و نگرشی اساسی درباره از دست دادن و مرگ برسد.

درمان افسرگی مرگ عزیزان با گرایش رفتار درمانی

درمان سوگ یا درمان افسردگی پس از مرگ عزیزان به واسطه گرایش رفتار درمانی بسیار کاربردی است. فرد سوگوار در شرایط بسیار حساس و پر از آسیبی قرار دارد که نیاز به حمایت فراوانی دارد؛ از این رو، فرد سوگوار می تواند با حمایت های یک رفتار درمانگر که او را به سمت بهبودی می کشاند قدم های مهمی در درمان خود بردارد. در گرایش رفتار درمانگری، فرد سوگوار نیازمند توجه است و اساس این توجه بر پایه حمایت می باشد.

تغییر شرایط فرد سوگوار مرحله به مرحله انجام می شود و اقدام مهمی است که یک رفتار درمانگر به آن می پردازد.

برخی اقدامات رفتاری

  • ایجاد فضایی جدید
  • انجام فعالیت هایی متفاوت
  • شناخت و شناسایی غم
  • شناخت شرایط جدید برای فرد سوگوار هم بسیار کاربردی است.

treatment of depression caused by losing loved ones through behaviour therapy

بررسی میزان غم و افسردگی در سوگ توسط رفتار درمانگر و مراحل آن

  1. درمانگر می تواند با بررسی میزان غم و یا افسردگی حاصل از سوگ از مراجع بخواهد با برنامه ای مشخص، فعالیت های جدیدی را آغاز کند.
  2. در هر هفته و مراجعات بعدی خود، گزارش کاملی از انجام فعالیت های خود بدهد.
  3. همچنین، گزارش حالات رفتاری خود را به روانشناس بدهد و مقایسه ای بر اساس تغییر در حالات روحی خود نیز داشته باشد.
  4. از این رو فرد سوگوار می داند کسی را در کنار خود دارد که به صورت تمام و کمال به او توجه می کند و احساس زنده بودن و تنها نبودن را مجدداً تجربه می کند.
  5. این حمایت های روانی می تواند باعث شود فرد سوگوار به مرحله ای برسد که خود بتواند برای از بین بردن غم و احساس نا امیدی، کمک کننده ای با پشتکار و حامی توانا برای افرادی محروم شود.
  6. فرد به این بینش دست پیدا می کند که جهان در حال زندگی است و او با زنده بودن خود می تواند کمک کننده باشد که و به دیگران اهمیت دهد.

درمان سوگ به روش گروهی و مراحل آن

  1. افرادی که هر کدام سوگی را دیده اند، به تعداد حداکثر ۱۰ نفر دور هم جمع می شوند.
  2. گروه درمانی به دلیل حمایتی بودن بسیار مؤثر است.
  3. افراد سوگواری که هر کدام عزیزی را از دست داده اند، طی جلساتی در ماه یا هفته گرد هم جمع می شوند.
  4. از خاطرات و همچنین روحیه خود و یا دستاوردهایشان صحبت می کنند و این اطمینان را به یکدیگر می دهند که در جهان، تنها آن ها نیستند که سوگوارند.
  5. به رهبری درمانگر، راهکارهای تحمل رنج و کنار آمدن با شرایط سخت را نیز می آموزند.

treatment of grief through group therapy

درمان سوگ در رویکر شناختی

درمان سوگ یا درمان سوگواری در رویکرد شناختی نیز درمانی است که فرد سوگوار می تواند در نتیجه آن، با بینشی جدید به مسئله خود نگاه کند.

پیدا کردن یک بینش جدید و پس از آن راهکارهایی که بتواند فرد سوگوار را به این آگاهی برساند که  چگونه غم خود را بشناسد و همچنین دستیابی به پیش نویس های فرد سوگوار در کودکی و ثبت خاطرات او جزئی از درمان در گروه درمان های شناختی است.

پیش نویس مواجهه با سوگ و فکر از دست دادن در این درمان بسیار مهم است.

به طور مثال، اگر فردی در پیش نویس و یا طرحواره خود اینگونه ثبت کرده باشد که از دست دادن به معنای درمانده شدن، دوست نداشتنی بودن، تنها بودن و یا بی ارزش بودن است در هر زمان با از دست دادن عزیزی و یا مواجه با سوگ بسیار رنجیده و درمانده می شود.

روانشناس شناختی چه می کند؟

  1. ابتدا به پیش نویس ها و طرحواره های فرد سوگوار دست پیدا کند.
  2. پس از آن به ایجاد تفکراتی جدید و بینش هایی جدید در فرد سوگوار می پردازد.
  3. به مرور مراجع نسبت به پیش نویس مخرب خود آگاهی پیدا می کند.
  4. در گام آخر پیش نویس های جدیدی را نیز جایگزین می کند.

درمان سوگ با دارو درمانی، نوروفیدبک و جلسات مشاوره

بین تمام گزینه هایی که به شما گفتیم، این مدل اثر بخش تر می باشد.

مزایای درمان ترکیبی

  • اثر بخشی سریع
  • ماندگاری درمان در اکثر افراد پس از چند سال
  • قوی تر بودن این روش نسبت به روش های درمانی دیگر طبق آمار

درمان ترکیبی چه گونه است؟

با توجه به این موضوع که این روش نیاز به درمان به صورت تیمی دارد، پس هر مرکز مشاوره ای قادر به انجام این کار نیست. ما، مرکز مشاوره روانشناسی پیشرو را به شما پیشنهاد می دهیم.

مراحل درمان سوگ یا درمان افسردگی مرگ عزیزان

ابتدا فرد با مراجعه به روان پزشک از نسل سوم دارو های ضد افسردگی استفاده می کند.

با توجه به عوارض جانبی بسیار کم این دارو ها نسبت به داروهای گذشته، مراجعه کننده وضعیت بهتری خواهد داشت. پس از استفاده از دارو و استیبل شدن (ثابت شدن وضع بیمار) برای ادامه درمان سوگ مراجعه کننده روان درمانی را پیگیری می کند. مراجع شناخت صحیح را پیدا می کند و به نوعی بازسازی شناختی در فرد اتفاق می افتد. درمان نوروفیدبک همزمان با تغییر امواج به صورت شرطی سازی بر تحکیم و بالا بردن خلق فرد اثر می گذارد.

در اینجا به صورت همزمان ۳ تغییر رخ می دهد:

  1. شناخت و مولفه های فرد با درمانگر شناختی تغییر می کند.
  2. با دارو درمانی ناقل های عصبی تاثیر گذار بر افسرگی مانند سروتونین تغییر می کنند.
  3. امواج مغزی مانند آلفا، بتا، تتا و دلتا به وسیله نوروفیدبک تغییر می کنند.

مرکز مشاوره روانشناسی پیشرو با داشتن تیم قوی در زمینه درمان سوگ، درمان افسردگی سوگواری و درمان افسرگی مرگ عزیزان، شکست عشقی، مشاوره پیش از طلاق، مشاوره افسردگی مزمن و … می تواند به شما کمک کند.

چند راهکار برای کنار آمدن با سوگ

  • با احساساتتان نجنگید. شما ممکن است بعد از مرگ عزیزتان احساسات مختلفی مثل خشم، غم یا احساس گناه را تجربه کنید؛ نباید از احساسات خود فرار کنید.
  • با یک دوست که به او اعتماد دارید، درباره همه احساساتتان صحبت کنید.
  • اگر عزیزی که فوت کرده است، کار نیمه تمامی دارد، سعی کنید آن را به اتمام برسانید.
  • احساسات خود را یادداشت کنید. نوشتن، راه آرامش بخشی برای بسیاری از افراد است.

methods to deal with grief

سوالات متداول

تا چه زمان سوگواری باید به طول انجامد؟

طبق بررسیهای بین المللی مدت زمان سوگ اگر بیشتر از ۶ ماه طول بکشد پس از آن برچسب افسردگی می خورد. در طول ۶ ماه فرد باید مراحل سوگ را پشت سر بگذارد.

درمان سوگ فوت شدگان کرونا چگونه است؟

درمان سوگ عزیزان فوت شده بر اثر کرونا به دلیل پیچیدگی شرایط موجود بایستی توسط متخصص درمان افسردگی انجام شود.

سوگ چه زمانی اتفاق می افتد؟

سوگ زمانی اتفاق می افتد که فرد ارزشمندی را از دست می دهیم.

مزایای درمان ترکیبی برای سوگ سوگ عزیزان چیست؟

اثر بخشی سریع تر، ماندگاری بیشتر درمان نسبت به سایر رویکردها و قوی تر بودن این روش نسبت به سایر درمانها